1. Czym jest funkcja?

Znasz już funkcje wbudowane: print() wyświetla dane, a input() odczytuje tekst z klawiatury. Możemy również tworzyć własne funkcje.

• Nie trzeba przepisywać tego samego kodu w wielu miejscach.
• Łatwiej podzielić duże zadanie na mniejsze części.
• Poprawkę wprowadzamy w definicji funkcji, a korzystają z niej wszystkie jej wywołania.

2. Definicja i wywołanie — to dwa różne kroki

def powitaj():
    print("Witaj na lekcji Pythona!")

powitaj()
powitaj()

def tworzy funkcję. Samo zdefiniowanie jej nie wykonuje jej treści. Każde powitaj() uruchamia funkcję, dlatego powitanie pojawi się dwa razy.

3. Parametr i argument

def powitaj_osobe(imie):
    print("Cześć,", imie)

powitaj_osobe("Ola")
powitaj_osobe("Adam")

Program wyświetli Cześć, Ola oraz Cześć, Adam.

Argumentem może być też wartość zmiennej:

uczen = input("Jak masz na imię? ")
powitaj_osobe(uczen)

4. Funkcja, która wyświetla dane

Poniższa funkcja tworzy rosnący wzór ze znaków. Ma dwa parametry: znak i ile.

def pokaz_wzor(znak, ile):
    for numer in range(1, ile + 1):
        print(znak * numer)

pokaz_wzor("*", 4)

Wynik:

*
**
***
****

Mnożenie tekstu przez liczbę powtarza tekst. Funkcja używa print(), aby pokazać wzór. Nie zwraca obliczonego wyniku przez return; po dojściu do końca zwraca automatycznie None (brak wartości użytkowej).

5. Funkcja zwracająca wynik — return

return przekazuje wynik do miejsca wywołania i kończy bieżące wykonanie funkcji.

def pole_prostokata(a, b):
    return a * b

pole = pole_prostokata(7, 4)
print("Pole wynosi:", pole)

Wynik: Pole wynosi: 28. Funkcja wykonuje mnożenie i zwraca 28. Dopiero print() poza funkcją wyświetla tę wartość.

6. print() a return

def podwoj(liczba):
    return 2 * liczba

wynik = podwoj(6)
print(wynik + 3)

Program wyświetli 15, ponieważ funkcja zwraca 12, a następnie program dodaje 3.

7. Pełny program z input()

def pole_prostokata(a, b):
    return a * b

dlugosc = int(input("Podaj długość: "))
szerokosc = int(input("Podaj szerokość: "))
pole = pole_prostokata(dlugosc, szerokosc)
print("Pole prostokąta:", pole)

Wpisuj dodatnie liczby całkowite. input() zwraca tekst, dlatego do obliczeń zamieniamy go na liczbę za pomocą int(). Dla boków 8 i 3 wynik wynosi 24.

8. Nazwy funkcji i najczęstsze błędy

• Wybieraj nazwy opisujące działanie, np. oblicz_obwod, pokaz_wzor.
• Stosuj małe litery i podkreślenia między słowami.
• Nazwa może zawierać litery, cyfry i podkreślenia, ale nie może zaczynać się cyfrą.
• Nie używaj słów kluczowych, np. def, for, return, ani nazw funkcji wbudowanych, np. print.
• Python dopuszcza polskie litery, ale dla wygody i zgodności przyjmij nazwy bez nich.
• Wielkie i małe litery mają znaczenie: pole i Pole to różne nazwy.
• Zdefiniuj funkcję, zanim program dojdzie do jej wywołania.
• Pamiętaj o dwukropku, nawiasach i wcięciach. return zapisujemy wewnątrz funkcji.
• W przykładach bez parametrów domyślnych liczba podanych argumentów musi odpowiadać liczbie parametrów.

9. Ćwiczenia dla uczniów

def powitaj(imie):
    print("Witaj,", imie)

uczen = input("Podaj imię: ")
powitaj(uczen)

def obwod_kwadratu(bok):
    return 4 * bok

bok = int(input("Podaj bok: "))
wynik = obwod_kwadratu(bok)
print("Obwód:", wynik)

#
##
###

def pokaz_wzor(znak, ile):
    for numer in range(1, ile + 1):
        print(znak * numer)

symbol = input("Podaj jeden znak: ")
wiersze = int(input("Podaj dodatnią liczbę wierszy: "))
pokaz_wzor(symbol, wiersze)

Powtórz pętlę for • Powtórz input()